czwartek

Członkostwo spółdzielni

Zakładanie i rejestracja spółek + obsługa prawna + obsługa księgowa (Poznań)

Zadzwoń i sprawdź naszą ofertę, tel. (061) 86-888-48

CZŁONKOSTWO SPÓŁDZIELNI (NABYCIE CZŁONKOSTWA, WNIESIENIE WPISOWEGO ORAZ UDZIAŁÓW)

Członkostwo w spółdzielni
oparte jest na zasadzie dobrowolności czyli swobodnego oświadczenia woli zainteresowanej osoby fizycznej lub prawnej. Jest prawem o charakterze osobistym, niemajątkowym i niezbywalnym.

Liczba założycieli spółdzielni:

min. 10 osób fizycznych, lub
min. 3 osoby prawne,
min. 5 osób fizycznych (w spółdzielniach produkcji rolnej).

Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych (wyjątek: statut może dopuścić członkostwo osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub nie mających tej zdolności. Osoby takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one udział przez swoich przedstawicieli ustawowych.

Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie stanowi inaczej (art. 15 § 4). Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, musi liczyć co najmniej trzech członków (art. 15 § 5).

Spółka cywilna jako nie mająca osobowości prawnej nie może być członkiem spółdzielni (orz. SN z dnia 29.04.1998 r., III CZP 7/98).

Sposoby nabycia członkostwa :

pierwotne – Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się członkami spółdzielni z chwilą jej zarejestrowania,
wtórne – Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestrowaniu stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdzielnię,

Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem 2 członków zarządu lub osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o przyjęciu. Obowiązuje to również przy zmianie danych dotyczących zadeklarowanych udziałów lub wkładów (art. 17 § 2.)

Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w spr. przyjęcia powinna być podjęta w ciągu 1 miesiąca od złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony pisemnie w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno zawierać uzasadnienie (art. 17 § 3).

Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyjmowania członków. Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie, statut powinien wskazywać także organ, do którego służy odwołanie od dec. odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania (art. 17 § 4).

Uchwały organu spółdzielni o przyjęciu członka nie mogą zastąpić inne fakty i zdarzenia. Pobranie przez spółdzielnię od osoby określonych kwot na wpisowe i udział nie stanowi o powstaniu członkostwa (orz. SN z dnia 23.06.1986 r. I CR 143/86).

Przyjęcie na członka

Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Podpisana przez przystępującego do spółdzielni deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania, a jeżeli przystępujący jest osobą prawną – jej nazwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów, dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także inne dane przewidziane w statucie (art. 16 § 1).

W formie pisemnej deklaruje się także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych zawartych w deklaracji (art. 16 § 2).

Obowiązki członka związane z przystąpieniem do spółdzielni

Członek spółdzielni obowiązany jest do wniesienia wpisowego oraz zadeklarowanych udziałów stosownie do postanowień statutu (art. 19 § 1). Członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych udziałów (art. 19 § 2). Członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej zobowiązania (art. 19 § 3).

Art. 5 wymaga, by statut określał terminy wnoszenia oraz skutki niewniesienia udziału; skutkiem takim może być np. kara pieniężna, odsetki za zwłokę, a nawet wykluczenie). Jeżeli zadeklarowane udziały nie zostaną w pełni pokryte wymagalnymi wpłatami pieniężnymi, wówczas spółdzielnia ma roszczenie do swego członka o uzupełnienie brakującej wpłaty wraz z odsetkami za zwłokę, które może dochodzić na drodze sądowej. Spółdzielnia może również zaliczyć na poczet niepełnych udziałów kwoty przypadające członkowi z tytułu podziału nadwyżki bilansowej.

Członek spółdzielni obowiązany jest zadeklarować 1 udział, jeżeli statut nie zobowiązuje do zadeklarowania większej ilości (art. 20 § 1). Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na własność spółdzielni lub do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego stosunku prawnego. W tym wypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego spółdzielni prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych w statucie (art. 20 § 1).

Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu). Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem oraz w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2 pr. sp.). Sposób i termin zwrotu określa statut (art. 21).

Roszczenie członka o oddanie mu nadpłaconych udziałów staje się wymagalne tylko wówczas, gdy zostaną spełnione następujące warunki:

walne zgromadzenie zatwierdzi sprawozdanie finansowe za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem,
jego udziały nie będą przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni,

upłynie termin zwrotu określony w statucie.

Jeżeli spółdzielnia nie spełni tego świadczenia w terminie określonym przez statut, wówczas popada w zwłokę, zaś członek może żądać odsetek za okres opóźnienia (art. 481 § 1 kc).

Linki sponsorowane

DORADCA PODATKOWY * BIURO RACHUNKOWE
Usługi księgowe, kadry i płace, obsługa prawna

ul. Grunwaldzka 38A/5, Poznań

tel. (061) 86-888-05

podatki@matysiak-kancelaria.pl

www.ksiegowa-poznan.pl

Cechy spółdzielni

Zakładanie i rejestracja spółek + obsługa prawna + obsługa księgowa (Poznań)

Zadzwoń i sprawdź naszą ofertę, tel. (061) 86-888-48

www.matysiak-kancelaria.pl

Podstawowe cechy odróżniające spółdzielnie od innych podmiotów gospodarczych (podać definicję spółdzielni oraz określić podstawy prawne jej działalności).

Spółdzielnia = jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą.

Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska

Cechy spółdzielni:

korporacja czyli zrzeszenie – spółdzielnia może być tworzona przez osoby fizyczne, prawne lub fizyczne i prawne, tylko wyłączna inicjatywa tych osób może doprowadzić do jej powstania. Jak każda organizacja tak i spółdzielnia obok przeważającego, a zarazem dominującego substratu osobowego musi opierać się na podstawie materialnej. Z uwagi na charakter zrzeszeniowy - element korporacyjny bezsprzecznie przesądza o istocie spółdzielni, natomiast substrat rzeczowy spełnia funkcje instrumentalną, a więc służy osiągnięciu celów ustalonych przez zrzeszone w spółdzielni osoby( członków). Omawiana cecha spółdzielni różni ją od innych podmiotów m.in. spółek kapitałowych prawa handlowego, które niezależnie od dysponowania przedmiotem osobowości prawnej, zawsze są organizacjami zespalającymi określone kapitały rzeczowe i finansowe. O jej istnieniu decydują osoby ,a nie majątek, jak to ma miejsce np. w odniesieniu do fundacji.
dobrowolność przystąpienia do niej członków – niedopuszczalność stosowania jakichkolwiek form przymusu, sprowadza się do tego, iż przystąpienie do spółdzielni, a także wystąpienie z niej poszczególnych osób, stanowi samodzielną decyzję , z własnej nie przymuszonej woli. Nikt nie może zostać zmuszony do przystąpienia ani do wystąpienia z niej. Z cechą tą nierozerwalnie związana jest tzw. zasada nieograniczonej liczby osób mogących należeć do spółdzielni (w nauce prawa "zasada otwartych drzwi")- zgodnie z którą nabyć członkostwo może każdy, kto zgłasza taką chęć, a spółdzielnia nie może stawiać tym osobom barier, jeżeli odpowiadają wymaganiom określonym w ustawie lub statucie.
zmienność kapitału (w odróżnieniu od spółek kapitałowych gdzie obowiązuje zasada nienaruszalności i stałości kapitału) – spółdzielnia posiada zmienny fundusz udziałowy, co jest skutkiem zmiennego składu osobowego. W pewnym uproszczeniu fundusz udziałowy jest sumą zadeklarowanych i wniesionych do spółdzielni udziałów jej członków. Zmiana następuje z każdym przyjęciem członka, wykluczeniem, skreśleniem i wpłatą lub wypłatą udziałów.
zmienny skład osobowy – praktycznie nieograniczona liczba członków, ich skład ulega zmianie w związku z przyjęciem członka, wykluczeniem, skreśleniem, śmiercią.
prowadzenie działalności gospodarczej - jest obligatoryjne i odróżnia spółdzielnię od innych organizacji o charakterze zrzeszeniowym (np. stowarzyszenia), które mogą, lecz nie muszą prowadzić takiej działalności. Organizacja nie prowadząca działalności gospodarczej, mimo posiadania cech charakterystycznych dla spółdzielni, nie jest spółdzielnią. Dokładny przedmiot działalności danej spółdzielni powinien być określony w statucie (stanowiąc element istotny jego treści).
Uchwała walnego zgromadzenia spółdzielni o zawieszeniu działalności gospodarczej na czas nie ograniczony godzi w istotę i cel spółdzielni jako osoby prawnej oraz może prowadzić do jej likwidacji. Nie jest zatem zgodna z przepisem art. 1 Prawa spółdzielczego (orz. S.A. w Gdańsku z dnia 12.10.1994 roku, I ACr 614/94).
samorządność – organy spółdzielni samodzielnie decydują o sprawach należących do ich kompetencji. A w wąskim ujęciu oznacza, że każdy członek ma prawo udziału w zarządzaniu sprawami spółdzielni. Istota samorządności sprowadza się do:

znacznej swobody korporacji spółdzielczych w kształtowaniu podstawowych aktów prawnych wewnątrzspółdzielczych jakim jest statut,
czynnego i biernego prawa wyborczego do wszystkich wybieralnych organów spółdzielni,
swobody w podejmowaniu dec. spółdzielców w newralgicznych rozstrzygnięciach jakim są kwestie połączenia , podziału i likwidacji spółdzielni,
swobody spółdzielni w podejmowaniu dec. o założeniu czy też przystąpieniu do związku spółdzielczego oraz o przystosowaniu do organizacji gospodarczych.

Cechą odróżniającą spółdzielnię od spółek kapitałowych jest również przyznanie członkom spółdzielni zawsze jednego głosu na walnym zgromadzeniu spółdzielni bez względu na liczbę posiadanych udziałów.

Spółdzielnia mieszkaniowa = jest przedsiębiorcą, którego działalność gospodarcza, ze względu na specyfikę zadań, nie jest prowadzona w celach zarobkowych. Spółdzielnia taka może jednak podjąć - obok zasadniczej - działalność gospodarczą nastawioną na osiągnięcie zysku. W ramach tej ostatniej mieści się np. wynajmowanie lokali użytkowych osobom trzecim i członkom spółdzielni. Stwierdzenia te prowadzą do wniosku, że spr. na tle umowy najmu zawartej między spółdzielnią (wynajmujący) a przedsiębiorcą (najemca) jest na pewno sprawą gospodarczą sensu stricto, i to niezależnie od tego, czy najemca jest członkiem spółdzielni czy nie. W rachubę wchodzi bowiem spr. ze stosunku cywilnego (umowa najmu) między przedsiębiorcami, w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, a więc typowa spr. gospodarcza. Wprawdzie spółdzielnia mieszkaniowa nie prowadzi działalności zarobkowej, lecz, lege non distinguente, prowadzi działalność gospodarczą, o której mówi art. 1 prawa spółdzielczego, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 67 pr. sp. (tj. na zasadach rachunku ekonomicznego przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni).

Podstawy prawne działania Spółdzielni:

Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie ustawy Prawo spółdzielcze, innych ustaw, przepisów wykonawczych (prawo zewnątrzspółdzielcze), zarejestrowanego statutu oraz wydanych na jego podstawie uchwał (prawo wewnątrzspółdzielcze).

Spółdzielnia jest zobowiązana spełniać przewidziane prawem warunki wykonywania działalności gospodarczej przewidziane m.in. w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, a także dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia i zdrowia, warunki przewidziane w prawie budowlanym, bhp, p-poż, w prawie ochrony środowiska.

W zakresie nie uregulowanym w przepisach prawa spółdzielczego w stosunkach między członkiem spółdzielni a spółdzielnią stosuje się przepisy kodeksu cywilnego (por. orzeczenie SN z dnia 4.10.1996, III ARN 48/96).

Linki sponsorowane

DORADCA PODATKOWY * BIURO RACHUNKOWE
Usługi księgowe, kadry i płace, obsługa prawna

ul. Grunwaldzka 38A/5, Poznań

tel. (061) 86-888-05

podatki@matysiak-kancelaria.pl

www.ksiegowa-poznan.pl